Met Hemingway in Montparnasse

1E

  10435127_701838456537922_8926526455786055980_n  door Harry de Jong

‘Rue de Fleurus, twee uur ‘s-nachts. Een taxi stopt voor de deur van nummer 27, het huis van Gertrude Stein. Twee mannen stappen uit, Gil Pender en Ernest Hemingway. Hemingway belt aan en even later wordt de deur geopend door een vrouw, Alice B. Toklas, huisgenote van Gertrude Stein. ‘Hallo, Alice, alles goed?’ vraagt Hemingway aan haar bij wijze van groet. Even later komen ze in de salon. Hemingway had Pender namelijk geadviseerd om Gertrude Stein eens de roman te laten lezen die Pender had geschreven.’

Bovengenoemd fragment komt uit de film ‘Midnight in Paris’ van Woody Allen. Een prachtige film waarin Hemingway een belangrijke rol speelt.

1B

Gedurende zijn ‘Parijse jaren’ bracht Hemingway veel tijd door in Montparnasse, hij woonde er, hij werkte er en ’s-avonds bezocht hij samen met zijn vrienden de aanliggende café’s.

Graag nodig ik jullie uit voor een wandeling door het Montparnasse (14e) van vandaag. Wij kunnen dan ook eens kijken of er misschien nog iets is blijven hangen uit de beruchte ‘Roaring Twenties’. ‘On y va?’

We beginnen onze wandeling op de boulevard Saint-Michel ter hoogte van de rue Soufflot (Panthéon). Nog een klein stukje verder over de boulevard en dan steken we over om de Jardin du Luxembourg in te gaan. Een park waar ook Hemingway graag kwam. Na een stukje gelopen te hebben, komen we bij de grote vijver. Daar slaan we linksaf. Nu kunnen we constant rechtdoor lopen tot we bij de zuidelijke uitgang komen. Onderweg passeren we enkele grasvelden waar het bij mooi weer goed toeven is.

05 (1)

Als we de uitgang zijn gepasseerd gaan we verder langs de avenue de L’Obervatoire. Houdt zoveel mogelijk de rechterkant aan. Vlak voordat je aankomt bij de boulevard du Montparnasse (de berg van Parnassus) komen we langs een merkwaardig standbeeld, namelijk het standbeeld van maarschalk Ney. Het maakt een beetje treurige indruk op mij. Maarschalk Ney was aanvoerder van het Franse leger in de slag bij Waterloo. Hoe het met dat leger is afgelopen, weten we allemaal. Bij terugkeer in Frankrijk was het op deze plek waar hij uiteindelijk werd gefusilleerd. Hemingway kwam, als hij uit zijn huis in de rue de Notre-Dame-des-Champs op weg was bijvoorbeeld naar de Jardin du Luxembourg en vice-versa, zo vaak langs het standbeeld dat hij er een band mee kreeg. Hij noemde maarschalk Ney zijn oude vriend.

07 (1)

We gaan de boulevard du Montparnasse op en we komen nu in een gebied, dat in de jaren twintig van de vorige eeuw woon- en leefgebied was van een generatie schrijvers, waarvan Ernest Hemingway de bekendste was. Deze generatie werd de ‘Lost Generation’genoemd. Als we verder lopen, is het Ernest Hemingway, die in onze gedachten met ons meeloopt en ons wat gaat vertellen over zijn leven in Montparnasse, bijna een eeuw geleden.

Na korte tijd bereiken we de Closerie des Lilas. Laten we maar even naar binnen gaan en ergens aan een tafeltje gaan zitten. We kunnen, net als Hemingway, een café crème bestellen. Het was zijn ‘thuiskroeg’, want hij woonde letterlijk om de hoek. Hij kwam hier ’s-morgens om te schrijven. Merkwaardig genoeg schreef hij niet over het leven in Parijs, wat je zou verwachten, maar over de omgeving waar hij geboren was in ‘Big Two Hearted River.’ ‘s- Middags en ’s-avonds sprak hij hier af met zijn vrienden of hij ging er eten met zijn vrouw op het terras.

We vervolgen onze weg langs de boulevard du Montparnasse. Na enige tijd komen we bij het grote kruispunt waar de boulevard du Montparnasse en de boulevard Raspail elkaar kruisen. Hier zien we een viertal cafés: La Rotonde, Le Select, La Coupole en le Dome. Allereerst gaan we naar binnen bij La Rotonde.

11 (2)

We gaan ergens zitten en bestellen wat. Onder het genot van een drankje komt Ernest Hemingway nu zelf aan het woord. Hij vertelt welke indruk La Rotonde op hem maakte toen hij pas in Parijs woonde: ‘Daar, rond de tafel van café La Rotonde, verzamelt zich een merkwaardig uitziende, zich vreemd gedragende mensensoort. Ze hebben allemaal zo hard gestreefd naar een nonchalante individualiteit van kleding, dat ze een soort uniforme exentriciteit hebben bereikt. Een eerste blik in het rokerige, hoge met tafels volgestouwde interieur van La Rotonde bezorgt je hetzelfde gevoel als in het vogelhuis van de dierentuin’.

Van de sfeer die heerste in de twintiger jaren is nu weinig meer over. Er zitten allemaal nette mensen, zoals je ziet. Een van Hemingway’s tijdgenoten schreef over café La Rotonde waar je heerlijke zuurkool kon eten. Het staat  nog steeds op de kaart…

Als we na enige tijd weer verder gaan, lopen we nog even langs café Le Select en café Le Dome. Over de mensen die in café Le Select kwamen, liet Hemingway zich ook niet erg positief uit: ‘De slechtheid en het collectieve instinct van de verzameling boeven bij café Le Select’. Over café Le Dome was hij beter te spreken: ‘Daar kwamen mensen die werkten’.

12 (1)

Omdat we toch in de buurt zijn, wil ik nog even gaan kijken bij La Coupole. La Coupole is eigenlijk het domein van commissaris Maigret (Maigret en de ter dood veroordeelde). Er is mij niet zo veel bekend over de bezoeken van Hemingway aan dit etablissement. Het enige dat ik hierover heb gelezen is dat hij er ooit eens heeft gedanst met Joséphine Baker…

Als we van La Coupole een eindje teruglopen en net voorbij café Le Dome rechtsaf slaan, komen we in de rue Delambre. Op nummer 10 is gevestigd de l’Auberge de Venise. In de tijd van Hemingway was daar de beroemde Dingo Bar, ontmoetingspunt in de twintiger jaren van schrijvers en artiesten. Hier was het dat Ernest Hemingway en Scott Fitzgerald, eveneens een Amerikaans schrijver, elkaar ontmoetten. De Dingo Bar vormde eveneens het decor voor de prachtige Amerikaanse speelfilm ‘The Last Time I Saw Paris’ met in de hoofdrollen Elisabeth Taylor en Van Johnson en gebaseerd op het verhaal van Fitzgerald ‘Babylon revisited’. Werkelijk een groot drama…

Bron: ‘Met Hemingway in Parijs’ van Noël Riley Fitch. Aanbevolen lectuur: ‘A moveable feast’ van Ernest Hemingway. Alle kleurenfoto’s Harry de Jong.

Advertenties

2 gedachten over “Met Hemingway in Montparnasse”

  1. met plezier meegelopen, Harry – leuk al die foto’s erbij. ik bleef een tijdje staan bij je opmerking dat Hemingway nu juist niet over Parijs schreef, maar over ‘ver weg’ – dat gaf een schokje van herkenning: hoe verder weg, hoe dieper het zit en daaruit kun je soms met wat geluk het dierbaarste putten…

    1. Dank je voor je aardige reactie, Anne en voor je originele benadering
      van het ‘ver weg’ schrijven van Hemingway. Zo had ik het nog niet bekeken…

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s